صنايع دستی :
رشته جهانگردی – مدرس دانشگاه –روشن بابائی همتی
صنايع دستي چه در بيان عادي و چه در اصطلاح فني مفاهيم متعددي دارد, به اين
معنا كه گاه حاكي از نحوه ساخت كالاست . مانند «دست ساز» و گاه بازگو
كننده ويژگي هر محصول است, مانند «محصول دستي هنري» و در مواردي نيز ,
حاكي از منطقه جغرافيايي توليد است ؛نظير «صنايع دستي روستايي» صنايع دستي
در «لغت نامه دهخدا» عبارت است از آنچه كه با دست ساخته مي شود , از قالي
, پارچه و ساخته هاي فلزي و ... و در فرهنگ معين صنعتهايي است كه در آن
دخيل باشد , مانند پارچه بافي و قالي بافي. بر اساس آخرين تعريف صنايع
دستي تركيبي است كه از هنر و حرفه كه در اين فرآيند , از مواد خام محلي
استفاده مي شود ومرحله اصلي توليد با دست و ابزارآلات دستي انجام مي شود و
در هر محصول استعداد هنري و خلاقيت فكري و فرهنگي قومي سازنده را منعكس مي
كند.
1- بافت كفپوش
2 - منسوجات دست بافت
3 - قلابدوزی ، گلدوزی (دوخت
تزئینی)
4 - بافندگی
5 - چاپ سنتی پارچه
6 - نمد بافی
7 - سراميك و سفال
تزئینی)
8 - شیشه گری
9 - چرمسازی و پوست
10 - فلزکاری و آلیاژ
رئیس فرهنگسرای کار در این زمینه می گوید:
ظرفيت هاي اشتغال در صنايع دستي ناديده گرفته شده است .
تهران ـ خبر گزاري كار ايران
در بخش صنايع دستي ظرفيت اشتغال بالايي وجود دارد
كه متاسفانه ناديده گرفته شده و لازم است در اين خصوص فرهنگ سازي شود . به گزارش خبرنگار گروه كارگري ايلنا و مهندس «رمضان لطفي» رئيس
فرهنگسراي كار, ضمن اعلام مطلب بالا گفت : بر اساس اطلاعات موجود در حال حاضر 7 هزار نفر از تشهيلات سازمان صنايع دستي استفاده مي كنند كه در صورت فرهنگ سازي و آشنايي علاقه مندان به صنايع دستي , اين آمار قابل افزايش خواهد بود . رئيس فرهنگسراي كار گفت : ظرفيت بالايي در بخش اشتغال صنايع دستي وجود دارد كه بازاريابي و توليد و فروش و ساير مشاغل جانبي مي توانند از اين معافيت ها و ظرفيت ها بهره بگيرند. اما بي اطلاعي از قواني باعث ركود بازار اين صنعت شده است. وي افزود : به منظور تعريف و ترويج فرهنگ كار آفريني و خود اشتغالي و آشنايي علاقه مندان و جويندگان كار با رشته هاي صنايع دستي و فرهنگ سراي كار با مشاركت سازمان صنايع دستي استان تهران , علاوه
بر راه اندازي دوره هاي آموزش مربوطه در خصوص بر پايي نمايشگاه هاي صنايع دستي در سطح مناطق تهران و هم چنين مشاوره شغلي در اين خصوص تسهيلات و
تمهيداتي را انديشيده است . لطفي در خاتمه , با تاكيد بر اين كه فرهنگسراي كار در هفته يك روز مشاوره شغلي با همكاري سازمان صنايع دستي برگزار
مي كند و گفت : افراد بسياري كارصنايع دستي مي كنند, اما از راه كارها و قوانين حمايتي آن بي اطلاع بوده و به همين دليل ظرفيت موجود اين بخش
اشتغال زا ناديده گرفته مي شود.
صنايع دستي ايران :
به عنوان صنعتي مستقل و بومي , شاخص ترين
هنر كاربردي ايران و يكي از سه قطب برتر صنايع دستي
جهان , ريشه هاي عميق و استوار در فرهنگ غني و باروز ايران اسلامي داشته است. ويژگيهاي عمده صنايع دستي به اين شرح است :
1 ـ ضرورت انجام بخشي از مراحل اساسي توليد با دست
و ابزار و وسائل ساده و دستي .
2 ـ حضور مؤثر , خلاق , مستقيم و بي واسطه انسان
در توليد به اثر توليدي و امكان ايجاد تنوع و اجراي طرحهاي مختلف در مرحله ساخت اين گونه فرآورده ها.
صنايع دستي كشورمان را كه بر اساس نظر كارشناسان يكي ازسه قطب برتر صنايع دستي جهان است ـ همراه
چنين و هند از جهات گوناگون مي توان
طبقه بندي كرد, ولي از آنجا كه روش توليد فرآروده هاي دستي يكي از مهم ترين وجوه تمايز اين «هنر ـ صنعت» است. طبقه بندي
زير كه بر مبناي روش ساخت اين گونه محصولات به عمل آمده است , مي تواند مورد عنايت توجه بيشتري قرار گيرد :
1 ـ بافته هاي داري
2 - دستبافي (نساجي سنتي)
3 ـ بافتني
4 - رودوزيهاي سنتي
5 ـ چاپهاي سنتي
6 - نمد مالي
7 ـ سفالگري و سراميك سازي
8 - شيشه گري
9 ـ توليد فرآورده هاي پوست و چرم
10 ـ محصولات فلزي و آلياژ
11 ـ قلمزني
12 ـ سنگ تراشي و حكاكي روي سنگ
13 ـ خراطي چوب
14 ـ ريزه كاري و نازك كاري چوب
15 ـ منبت كار , كنده كاري و مشبك كاري چوب 16 ـ حصير بافي
17 ـ خاتم سازي
18 ـ معرق كاري
19 ـ كاشي گري
20 ـ مليله سازي
21 ـ مينا كاري
22 ـ ساخت اشياء مستظرفه و هنري
23 ـ ساخت زيورآلات
24 ـ ساخت ديگر فرآورده هاي سنتي
روشن بابائی همتی